Lübnan Raporu

LÜBNAN DEVLETİ STRATEJİK ANALİZ RAPORU

Lübnan’ı yalnızca bir ülke incelemesi olarak değil; tarih, mezhep, devlet mimarisi, güvenlik, dış müdahale ve Doğu Akdeniz jeopolitiğinin kesiştiği çok katmanlı bir stratejik saha olarak ele almaktadır. Rapor; Osmanlı millet sisteminden Fransız mandasına, iç savaş döneminden Taif düzenine, 2019 toplumsal hareketlerinden 2025 reform arayışlarına kadar uzanan tarihsel kırılmaları analiz ederek Lübnan’ın bugünkü devlet krizinin arka planını ortaya koymaktadır.

Çalışma, Lübnan’ı klasik anlamda ne tamamen “başarısız devlet” ne de işleyen bir ulus-devlet olarak tanımlar. Bunun yerine ülkeyi; melez egemenlik, çökmüş mutabakat, mezhepsel güç paylaşımı, patronaj ilişkileri ve dışsallaşmış iç politika kavramları üzerinden okumaktadır. Bu çerçevede Lübnan’daki devlet-toplum ilişkisi, vatandaşlık zemininden çok cemaat aidiyetleri, mezhepsel sadakatler ve siyasi elitlerin koruma ağları üzerinden şekillenmektedir.

Raporun merkezinde, Lübnan’ın güvenlik mimarisini belirleyen Hizbullah’ın paralel devlet kapasitesi, Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin kırılgan kurumsal rolü, İsrail-İran rekabetinin ülke üzerindeki baskısı ve bölgesel güçlerin Lübnan’ı bir “yönetilen çöküş” dengesi içinde tutma eğilimi bulunmaktadır. Bu yönüyle rapor, Lübnan’ın güvenlik krizini yalnızca iç siyaset meselesi değil, Ortadoğu güvenlik mimarisinin ana düğüm noktalarından biri olarak değerlendirmektedir.

Türkiye açısından ise Lübnan, Doğu Akdeniz enerji jeopolitiği, Mavi Vatan doktrini, Suriye-Lübnan hattı, mülteci yönetimi, deniz yetki alanları ve bölgesel güç dengeleri bakımından stratejik öneme sahip bir ülkedir. Rapor, Türkiye’nin Lübnan politikasında mezhepsel tarafgirlikten uzak, devlet kapasitesini destekleyen, ekonomik angajmanı güçlendiren ve erken uyarı temelli çok katmanlı bir diplomasi geliştirmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Çalışmanın temel tezi, 2026-2036 döneminin Lübnan için belirleyici bir geçiş eşiği olduğudur. Lübnan ya kademeli reform, güvenlik tekelinin devletleştirilmesi ve vatandaşlık merkezli yeni bir devletleşme sürecine girecek; ya da mezhepsel parçalanma, ekonomik çöküş, dış müdahale ve güvenlik krizleriyle daha kırılgan bir yarı-devlet modeline sürüklenecektir. Rapor bu ihtimalleri stratejik senaryo analiziyle ele alarak Türkiye açısından riskleri, fırsatları ve takip edilmesi gereken göstergeleri ortaya koymaktadır.

Raporun tamamına, sayfada yer alan “İndir” bölümünden ulaşabilir; Lübnan’ın tarihsel,

siyasal, güvenlik ve jeopolitik boyutlarını detaylı şekilde inceleyebilirsiniz.3

Lübnan Devleti Analiz Raporu.pdf

PDF dosyasını indir • 889KB